Ach, te zwyczaje. Historia Lanego Poniedziałku

  • Jakub Diakun
  • 2020-04-13 10:15:28
Ach, te zwyczaje. Historia Lanego Poniedziałku
  • Foto: pixabay

Święta, święta i po świętach. Dziś już drugi dzień tegorocznych obchodów Zmartwychwstania Pańskiego, a więc i ostatni. Oczywiście wszyscy wiemy, że Poniedziałek Wielkanocny ma zwyczaj polewania siebie wodą, ale z czego wynika ów tradycja?

W tym roku ani pogoda, ani trudna sytuacja w kraju i na świecie, nie pozwala na dotrzymanie powszechnych praktyk tego dnia. Jednak wszyscy wiemy, jakie zwyczaje panują, i co musielibyśmy zrobić, aby kultywować dawne obyczaje. Jednak czy wszyscy wiemy i znamy ich historie?
 
Na temat etymologii drugiego dnia Wielkanocy, jest wiele teorii. Na początek jednak, przenieśmy się do XV wieku. To właśnie wtedy, pojawiły się pierwsze wzmianki o obrządkach panujących w tzw. Lany Poniedziałek. Co ciekawe pierwsze wspomnienia związane, z tym dniem pojawiają się w niepochlebnym kontekście. Synod Diecezji Poznańskiej, uznał, że „swawole i dręczenia takie nie odbywają się bez grzechu śmiertelnego i obrazy imienia Boskiego

Warto przypomnieć, że we wspomnianych czasach, a po połączeniu tej tradycji z religią, poza dobrze nam znanymi zwyczajami poniedziałkowymi, kobiety miały prawo rewanżu w 3 dzień Wielkanocny. Rewanżu za co? Jak wszyscy wiemy w poniedziałek, to kobiety były głównym „celem” mężczyzn i ich oręża w postaci wody. Polewanie kobiet, jak wierzono miało sprzyjać płodności. Jak łatwo się domyślić, z tego powodu oblewane były, głównie panny na wydaniu, w celach matrymonialnych.

To jednak niejedyna tradycja, jaka towarzyszy rodzeniu się tego zwyczaju. Aby poznać inną wersję, należy przenieść się do stronic Encyklopedii "Nowe Ateny" Benedykta Chmielowskiego. Autor podaje, tam, że Śmigus-dyngus, rozpoczęła historia związana z bohaterką jednej z popularniejszych legend – czyli dobrze nam wszystkim znaną Wandą, która nie chciała wyjść za Niemca. Według Chmielewskiego, zwyczaj polewania wodą sięga około 750 roku (na który datuje śmierć Wandy), gdy Panny fraucymeru księżnej żałując jej, co roku na pamiątkę śmierci swojej Pani polewały się wodą.
 
Poznając historii, tego dnia, warto jednak nie zapomnieć o jednym, zwyczaj polewania wodą, to przede wszystkim dobra zabawa.

Dodaj komentarz

Aby kontynuować, proszę zaznaczyć pole poniżej: